Sve o virusu COVID-19

Koji su simptomi infekcije?

Simpomi inefkcije izazvane Coronavirusom  COVID-19  su slični simptomima gripa:

• Nedostatak zraka
• Kašalj
• Povišena telesna temperatura
• Nesvestica
• Bol u mišićima
• Umor

U težim slučajevima javlja se upala pluća, akutni respiratorni sindrom, oštećenje bubrežne funkcije, sepsa i septički šok. Teži oblik bolesti zahtava bolničko lečenje.

Kako se prenosi virusa COVID-19?

Kapljičnim putem

• Virus COVID 19 prenosi se sa čovjeka na čovjeka putem kapljica koje je zaražena osoba izbacila kašljanjem ili kihanjem. Virus u kapima sekreta i pljuvačke ulazi preko usta, nosa i očiju osobe u neposrednoj blizini (na udaljenosti do oko 1,5 m)
• Bliski kontakt oboljelog sa ljudima u blizini, distanca manja od 2 metra, zagrljaji, poljupci, rukovanje olakšavaju prenošenje virusa.

Dodirom površine na kojoj se nalazi virus

• Osoba koja dođe u kontakt sa zaraženom površinom a potom dodirne usta, nos ili oči može da oboli od COVID-19.

Putem stolice (fekooralni put)

• Zbog ovoga je izuzetno važno temeljno prati ruke prije i poslije korišćenja toaleta.

Koliko traje period inkubacije?

Period inkubacije najčešče traje od 1 do 14 dana, a prosiječno 5 dana. Zabilježeni su rijetki slučajevi gde je inkubacioni period bio 24 dana.

Ko sve može biti inficiran virusom?

Od COVID-19  infekcije izazvane korona virusom SARS-CoV2, mogu oboljeti svi, bez obzira na uzrast.

Ko su ugrožene grupe?

• Starije osobe
• Osobe koje pate od hroničnih oboljenja (srčani bolesnici, dijabetičari, astmatičari, bubrežni bolesnici)
• Osobe sa oslabljenim imunitetom (pacijenti na hemoterapiji ili imunosupresivnoj terapiji: npr. ljudi koji imaju reumatoidni artritis, sistemski lupus, multipla sklerozu itd.)

Koliko je COVID-19 opasan?

Kod relativno zdravih osoba simptomi su obično umjereni i razvijaju se postepeno. Postoji i grupa ljudi koji su inficirani ali nemaju simptome i dobro se osećaju (asimptomatski pacijent).

Oko 80% inficiranih se oporavi od COVID-a 19, bez ikakvog posebnog liječenja uz mirovanje kod kuće. 1 od 6 inficiranih osoba će dobiti teži oblik bolesti.

Da li zaražena osoba koja nema simptome može preneti infekciju?

Rizik oboljevanja za ljude koji su u kontaktu sa pacijentom sa asimptomatskom bolešću  je veoma mali.

Međutim, kako bolest poznajemo svega 3,5 mjeseca, još je rano donositi zaključke, pa se svima savetuje sprovođenje preventivnih mera!

Šta kad dođe do komplikacija?

Kod pojave komplikacija uvijek se uključuje antibiotska terapija, pacijent se liječi u bolnici, dobija infuzione rastvore, i po potrebi se uvodi terapija kisikom. Kod akutne bolesti pluća (ARDS) se primenjuju mjere intenzivnog liječenja u jedinici intenzivne njege.

Koliko su ugrožena djeca?    

Prema dosadašnjim iskustvima u svijetu, čini se da ovaj virus izaziva blaži oblik bolesti kod djece nego kod odraslih i starijih ljudi. Većina ljudi koji su umrli od infekcije izazvane korona virusom su bili odrasli i stariji.

Hronični bolesnici

Hronične bolesti dovode do povećanog rizika od umiranja od infekcije COVID-19, naročito ukoliko ih pacijent sa simptomima karakterističnim za COVOD-19 ne prijavi ljekaru. Najugroženije grupe oboljenja su kardiovaskularne bolesti, dijabetes, hronične respiratorne bolesti, hipertenzija i maligne bolesti.

Kako se liječi COVID-19?

Trenutno ne postoji lijek niti vakcina za COVID-19. Klinička ispitivanja su u toku.

• Vakcina protiv sezonskog gripa ne štiti od infekcije izazvane ovom vrstom korona virusa niti može da utiče da simptomatologija infekcije bude blaža.

Da li antibiotici mogu pomoći u lečenju COVID-19?

Antibiotici ne mogu pomoći kod COVID-19 budući da je u pitanju virusna infekcija.

• Antibiotici se u slučaju COVID-19 bolesti prepisuju zbog propratnih bakterijskih infekcija ili radi sprečavanja istih.

Liječenje je simptomatsko tj. usmjereno ka ublažavanju simptoma infekcije i uključuje lijekove protiv bolova i povišene temperature, kašalja.

Savetuje se mirovanje, samoizolacija i povećan unos tečnosti.

U slučaju težeg oblika bolesti pacijenti se liječe bolnički.

Kako se zaštititi od KORONA virusa?

Kao mjere prevencije savetuju se:

• Izbjеgаvаjte коntакte sа оsоbаmа коje каšlju, кišu, curi im nоs i imaju pоvišеnu tеmpеrаturu
• Izbjеgаvаjte mаsоvna окupljаnjа i bоrаvaк u prоstоru gdе sе nаlаzi vеliкi brој ljudi.
• Čеsto i temeljno perite ruкe (prаnjе vоdоm i sаpunоm nајmаnjе 20 sекundi ili, ако tо niје mоgućе, коrišćеnjе аlкоhоlnih gеlоvа zа dеzinfекciјu ruкu).
• Kаdа kаšljеtе ili kišete, pоkriјtе ustа i nоs papirnom maramicom i bacite je odmah!
• Ako nemate papirnu maramicu, pоkriјtе ustа i nоs pоviјеnim lаktоm.
• Ne doditujte prstima oči, nos i usta.
• Izbjegavajte rukovanje, zagrljaj i ljubljenje.
• Držitе sе nа оdstојаnju оd 2 mеtrа od sagovornika.
• Provetravajte prostorije u kojima boravite.
• Boravite što više vremena na otvorenom.

Kako da se ponašate u kućnoj izolaciji?

Svim ljudim koji sumnjaju koji su bili u kontaktu sa zaraženim osobama ili su boravili u području intenzivne transmisije virusa savetuje se samoizolacija. Tokom samoizolacije:

• Izbjegavajte kontakt sa drugim ukučanima.
• Boravite u zasebnoj sobi.
• Nosite zaštitnu masku prilikom ulaska u zajedničke prostorije (npr. kupatilo).
• Poslje korišćenja kupatila, operite sanitarije i slavine vodom i detedžentom i dezinfikujte dezinfekcionim sredstvom.
• Otvorite prozor na kupatilu kako bi se provetrilo prije nego što drugi član domaćinstva uđe.
• Ne koristite zajedničke predmete sa drugim osobama u domaćinstvu (čaše, posuđe, pribor za jelo i sl.).
• Nakon korišćenja ovih predmeta, obavezno ih operite vodom i sredstvom za pranje suđa.

Dezinfekcija prostora

Ako u stanu imate zaraženog člana porodice koji mora da bude u izolaciji, svakodnevno bi trebalo da brišete nameštaj u sobi i sve površine u kupatilu sredstvom na bazi hlora (kao što je Domestos).

Perite veš (odeću i posteljinu) osobe koja je u izolaciji deterdžentom i vodom čija je temperatura između 60 i 90 stepeni. Potrudite se da ne dođe do kontakta između kontaminiranog veša i ostalog veša ukućana.

Ove radnje bi trebalo obavljati rukavicama za jednokratnu upotrebu, a potom oprati ruke.

Metode dezinfekcije

Virus je osetljiv na ultraljubičaste zrake i izlaganje toploti (temperaturi preko 56 stepeni Celzijusa u trajanju od najmanje 30 minuta), 75% etanol (alkohol), dezinfektivna stredstva koje sadrže hlor, peracetnu kiselinu i hloroform koji može uspešno da deaktivira virus (hlorheksidin ne može).

Možete i da sterilišete predmete otporne na visoke temperature tako što ćete ih držati u kipućoj vodi najmanje 15 minuta.

Da li su kućni ljubimci prenosioci virusa?

Ne postoje dokazi da kućni ljubimci mogu da se zaraze korona virusom.

Pranjem ruku vodom i tečnim sapunom nakon kontakta sa životinjama možete znatno da smanjite verovatnoću od prenošenja nekih drugih infekcija sa životinja na ljude kao što je ešerihija koli i salmonela. Pošto izvor novog korona virusa nije utvrđen, nije preporučljivo imati dodir sa nepoznatim životinjama, a posebno divljim.

Da li kupanje vrućom vodom ili znojenje može da doprinese eliminisanju virusa?

Korona virus će umreti ako je izložen temperaturi od 56 stepeni Celzijusa nakon 30 minuta. Međutim, kupanjem i znojenjem ne možete da postignete niti ovu temperaturu niti dužinu izlaganja. Takođe, ako je temperatura vode za kupanje previsoka, a kupanje predugo traje, to može da izazove vrtoglavicu, ubrzano lupanje srca i sl. Može doći i do ozbiljnih simptoma kao što je gubitak svesti. Ipak, redovno kupanje može da umanji rizik od zaraze.

Zdravlje Vaše porodice u sigurnim rukama !